روش های افزایش خلاقیت در کودکان

۵ روش تقویت خلاقیت در کودکان

خلاقیت در کودکان بر خلاف تصور عمومی، اکتسابی است و به تدریج به وجود می‌آید. اما معمولا کودکان هر چه بزرگتر می‌شوند خلاقیت در آنها سرکوب می‌شود، زیرا آنها یاد می‌گیرند که خلاقیت خود را نادیده گرفته و از قوانین و آنچه برای آنان تعریف می‌شود پیروی کنند. طبق تحقیقاتی که در یکی از موسسات آمرکایی روی تعدادی از کودکان صورت گرفته، کودکانی که در سن ۵ سالگی خلاقیتشان بالاتر از ۷۰ درصد بوده در سن ۱۱ سالگی خلاقیتشان به کمتر از ۱۰ درصد کاهش یافته بود. حال برای جلوگیری از سرکوب خلاقیت در کودکان و بلکه برای رشد و تقویت آن در کودکان چه کار باید کرد؟ در ادامه روش‌هایی را به شما توصیه می‌کنم که باعث افزایش خلاقیت در کودکان می‌شود.

۱) از کودکان بخواهید داستان تعریف کنند

پرورش خلاقیت در کودکان با تعریف کردن داستان های ساختگی آنها

تعریف کردن داستان‌ نیاز به بازیابی اطلاعات، مرور خاطرات، مقایسه، ایده‌پردازی و ایجاد ارتباط بین اطلاعات دارد. شما می‌توانید بعد از ارائه‌ی توضیحاتی مختصر، به کودک اجازه بدهید خودش داستانها  یا سناریوهای خیالی متفاوتی بسازد. بگذارید خیالات او پروبال بگیرند. شما می‌توانید از کودکان بخواهید تجسم کنند که به فردی بزرگسال یا حتی موجودی خیالی تبدیل شده اند که خودشان آن را انتخاب کرده‌اند. حال از آنها بخواهید تا برای شما توضیح دهند که در این قالب جدید، چگونه رفتار خواهند کرد.

۲) فضایی برای انجام کارهای خلاقانه فراهم کنید

فضای خاصی در اختیار کودکان قرار دهید تا در آنجا بتوانند شلوغ‌کاری کنند و شما نیز دیگر مشکلی با به‌هم‌ریختگی ناشی از کارهای خلاقانه‌ی آنها نداشته باشید. نیازی نیست که این فضا یک اتاق بازی تجملی باشد. بلکه می‌تواند گوشه‌ای از بالکن، زیرزمین، پارکینگ یا اتاق خودشان باشد که در آن جعبه‌ی لباس‌های قدیمی را قرار می‌دهید تا بتوانند با آن در نقش‌های متفاوتی بازی کنند. مهم این است که بچه‌ها احساس کنند در این فضا کنترل به دست آنهاست و محدودیتی در انجام کارهایشان از بابت رعایت نظم و ترتیب در آن محل ندارند.

کودکان باید بتوانند آزادانه در فضایی مناسب بازی کنند

این فضا بسیار برای رشد خلاقیت در کودکان مناسب و موثر است، همان طور که خودمان در دوران کودکی معمولا فضایی مانند حیاط، باغچه یا زیرزمین در اختیار داشتیم و کارهای خلاقانه خود را در آن محل انجام می‌دادیم. اما متاسفانه امروزه به دلیل روند رو به رشد آپارتمان نشینی، اکثر خانواده‌ها از داشتن فضاهایی که در گذشته به سهولت در اختیار کودکان بود، محروم هستند. اما به هر حال باید تلاش کنیم تا حتما چنین فضایی را برای ارتقاء خلاقیت در کودکان‌ ایجاد کنیم حتی اگر با قراردادن و پهن کردن زیراندازی در گوشه‌ای از اتاق کودکان باشد.

۳) با طوفان فکری خلاقیت در کودکان را افزایش دهید

هنگامی که می‌خواهید تصمیمی بگیرید و یا مساله‌ای را حل کنید، از همه اعضای خانواده و کودکان نظر خواهی کنید. این کار علاوه بر بالا بردن اعتماد به نفس کودکان، باعث شروع شدن فعالیت ذهنی آنان می‌شود اما این کافی نیست، چون ممکن است کودکان بلافاصله نظر خود را ببان کنند یا راه‌حلی ارائه دهند و این طوفان فکری نیست. نکته مهم برای پرورش خلاقیت در کودکان از حالا به بعد اتفاق می‌افتد که شما از آنها می‌خواهید تا نظرات و راه‌حل‌های دیگری ارائه دهند و هر چه بتوانند راه‌حل‌های بیشتری ارائه کنند، بهتر است. پس از اینکه مدتی صبر کردید و راه دیگری به ذهن کودکان نرسید، می‌توانید خودتان راه‌حل‌های جدیدی ارائه کنید که به ذهن آنها نرسیده است.

سوال از روش های گوناگون حل یک مساله خلاقیت در کودکان را افزایش می‌دهد

به عنوان مثال اگر برای گشت و گذار بیرون از خانه رفته‌اید از کودکان بخواهید تا برای یافتن جای مناسب برای نشستن و استراحت نظر دهند البته شما مجبور به اجرای آن نیستید اما آن را به عنوان یک گزینه می‌شنوید و بررسی می‌کنید که به چه دلیل نظر مناسب یا نامناسبی ارائه شده است. یا اگر می‌خواهید وسیله‌ای را در منزل جابجا کنید از آنها بخواهید تا برای روش انجام این جابجایی و یا مکان انتقال وسیله نظرات خود را بگویند و این نظرات را بررسی نموده و مناسب‌ترین گزینه را اجرا نمایید.

۴) کودکان را به کاربردهای متفاوت وسایل تشویق کنید

استفاده از وسایل برای کاربردهای مختلف به رشد خلاقیت در کودکان کمک می‌کند

روش دیگر برای افزایش خلاقیت در کودکان آن است که از آنان بخواهید تا با اسباب بازی های خود یا با سایر وسایل بی‌خطر، بازی‌های متفاوتی انجام دهند که کاربرد اصلی آن وسایل نیست. در این حالت کودکان با استفاده از خلاقیت‌ خود به کاربردهای جدیدی برای ابزارها فکر می‌کنند. می‌توانید تعدادی وسایل بی‌ربط به کودک بدهید و از او بخواهید با ترکیب آنها وسیله‌ای دیگر بسازد. یا یک وسیله به او بدهید و از او بخواهید کاربرد جدیدی برای آن پیدا کند. مثلا به تعدادی بچه‌ی شش‌ساله تعدادی کمربند داده شد. بعضی از آنها از این کمربندها به‌عنوان کمربند پرواز استفاده کردند، برخی هم تجسم کردند که این کمربندها مارهایی هستند که روی زمین در حال حرکت هستند.

۵) برای رشد خلاقیت در کودکان از آنها بخواهید تا نقاشی کنند

نقاشی کردن علاوه بر ایجاد حس آرامش در کودکان باعث پرورش خلاقیت آنها نیز می‌شود. البته اگر آنان آزادانه و بدون اعمال نظر از سوی والدین این کار را انجام دهند. بسیاری از سرگرمی‌های کودکان اگر بدون دخالت بزرگسالان انجام می‌شود باعث رشد قدرت خلاقیت در کودکان می‌شود. محدودیت‌های بیرونی اعمال شده به کودکان، مانند مجبور کردن آنها برای رنگ‌آمیزی درون خطوط  و یا استفاده صرف از مدل‌های رنگ آمیزی می‌تواند انعطاف‌پذیری تفکرشان را کاهش دهد. در یک مطالعه مشخص شد تنها با نمایش نحوه‌ی کنار هم قرار دادن اجزای یک مدل، روش‌های خلاقانه‌ای که به ذهن کودکان می‌رسد کاهش پیدا می‌کند.

 

شما برای افزایش اخلاقیت در کودکان خود از چه شیوه‌ای استفاده می‌کنید؟ حتما اگر نظر یا تجربه‌ای در این زمینه دارید آن را زیر همین پست به اشتراک بگذارید.

کنترل عصبانیت کودکان

کنترل عصبانیت کودکان امری ضروری است. چرا که اگر عصبانیت کودکان درمان نشود در بزرگسالی می‌تواند عواقب خطرناک و جبران ناپذیری داشته باشد. کودکی که نیاموخته چگونه بر خشم خود مسلط شود، روابطش با دیگران را خدشه دار و دوستان و والدینش را آزرده خاطر می­‌سازد. برای کنترل عصبانیت کودکان راهکارهایی وجود دارد که والدین با انجام آنها می‌­توانند کمک زیادی به کودکان خود کنند. اگر کودک شما قادر نیست خشم خود را کنترل کند، پیشنهادم به شما خواندن این مقاله است اما پیش از بیان تکنیک های مدیریت خشم در کودکان بهتر است که دلایل خشمگین شدن کودک را بدانیم.

عوامل عصبانیت کودکان

عوامل عصبانیت کودکان سه دسته‌اند: وراثت - روابط خانوادگی - محیط خارج از خانه

  • وراثت یا ژنتیک

امروزه می‌دانیم که خصوصیات رفتاری همانند خصوصیات جسمی از طریق وراثت انتقال می‌یابد. البته این موضوع به این معنا نیست که اگر کسی از والدینی عصبی به دنیا آمد، دیگر نمی‌تواند فردی آرام باشد. بلکه به این معناست که او برای کنترل خشم خود باید بیشتر از دیگران تلاش کند. زیرا زمینه عصبانیت و عصبی بودن در او بیشتر از دیگران است. بنابراین اگر کودکی که زمینه ارثی برای عصبانیت دارد در مورد چیزهایی عصبانی می شود که دوست او اصلاً به آن موارد توجهی ندارد، در این صورت والدینش نیاز به زمان بیشتری دارند تا جایگزین هایی را به جای عصبانیت به او بیاموزند.

  • روابط خانوادگی

فضایی که کودک در آن رشد می‌کند بسیار حائز اهمیت است. اگر کودک در فضایی آرام و پرمحبت بزرگ شود، زمینه خشم و عصبانیت در او بسیار کاهش خواهد یافت. بطوری که در روانشناسی کودک این عامل یعنی روابط خانوادگی از سایر عوامل مانند وراثت و محیط خارج از خانه مهمتر است. به همین دلیل اگر فضای خانه ناآرام و روابط خانوادگی پر تنش باشد زمینه بروز عصبانیت و پرخاشگری در کودک بسیار افزایش می‌یابد و او به کودکی عصبی تبدیل می‌شود.

  • محیط خارج از خانه

کودکان معمولا از سن ۴ سالگی با محیط خارج از منزل آشنا شده و به مهدکودک یا کودکستان می‌روند. در این گونه مکان‌ها کودکان ممکن است رفتارهای پرخاشگرانه‌ای را مشاهده کنند که قبلا در خانه ندیده‌اند. همچنین کودکان دوستانی برای خود انتخاب کرده و با آنها بازی می‌کنند. حال اگر این دوستان پرخاشگر بوده و یا مربی مهدکودک فردی عصبی باشد، هر کدام از این موارد می‌تواند بر رفتار کودکان تاثیر بگذارد و باعث ایجاد عصبانیت کودکان شود.

حال که با دلایل اصلی عصبانیت کودکان آشنا شدید، به تکنیک های مدیریت خشم در کودکان می‌پردازیم:

به کودکتان بیاموزید میان احساس و رفتار تمایز قائل شود

خشم احساسی طبیعی و سالم است. اما درک تفاوت میان احساس خشم و رفتارهای پرخاشگرانه (عصبانیت) برای بسیاری از کودکان دشوار است. به کودک آموزش بدهید که روی احساسات خود نامی بگذارد، تا بتواند درباره احساس خشمش صحبت کند. مثلا به او بگویید: «عصبانی‌شدن اشکالی ندارد، اما کتک‌زدن دیگران ممنوع است». به او کمک کنید به این درک برسد که در زمان احساس خشم، کنترل رفتارهایش در دست خود اوست و می‌تواند خود را کنترل کند.

الگوی خوبی از مهارت‌های مدیریت خشم باشید

وقتی کودک ما پرخاشگری می کند یا دیگران را کتک می زند چه باید کرد؟
به خودتان مسلط باشید: آرام بودن شما در مواقع عصبانیتِ فرزندتان، به آرام کردن او کمک می کند و می تواند الگویی باشد از این که انسان، توانایی کنترل احساس های منفی خود را دارد.

سریع وارد عمل شوید: او را از آن محیط دور کنید تا بتواند آرام شود، البته اگر با شما پرخاشگری کرده بود، خودتان از او دور شوید و اتاق را ترک کنید و فرصتی به او دهید تا آرام شود و پس از گذشت مدتی که توانست آرام شود، می‌توانید درباره رفتارش با او صحبت کنید.

با کودک درباره احساسش حرف بزنید: به جای پرسیدن این که «بگو  چی شده؟ چرا باز دعوا کردی؟» می توانید باهم تا ۱۰ بشمارید و چند نفس عمیق بکشید و به طور مثال بگویید: «من آروم شدم، تو هم آرومی؟ می تونی بگی چه احساسی داشتی؟» کنار هم بنشینید و از احساس تان حرف بزنید.

در قالب داستان به او آموزش دهید: در فرصت مناسب و آرام کتاب های داستان کودکانه با موضوع احساسات و کنترل خشم برای او تهیه کنید. کودک راجع به شخصیت های داستان خیال پردازی کرده و خود را به جای افراد داستان قرار می‌دهد و سعی می‌کند نقش های محبوب قصه را گرفته و آنها را اجرا کند.

برای عصبانیت کودکان قانون داشته باشید

برای عصبانیت کودکان قانون داشته باشید

 

قوانینی معین کنید که کودک به هنگام عصبانیت باید آنها را رعایت کند. او می‌تواند عصبانی شود اما داشتن رفتاری محترمانه در زمان بروز خشم باید موضوع محوری قوانین عصبانیت باشد. مواردی مانند ممنوعیت پرخاشگری فیزیکی، توهین، فحش و پرت کردن وسایل را در قوانین لحاظ کنید تا کودک بداند، نمی‌تواند در هنگام عصبانیت، هیچ کدام از موارد مطرح شده در قانون را انجام دهد مثلا  اشیا را پرتاب کند، بشکند یا با زبان و اعمالش، به افراد دیگر را آزار برساند.

مهارت‌ مقابله‌ سالم با خشم را به او بیاموزید

کودکان نیاز دارند راه درستِ برخورد با خشم‌شان را بیاموزند. به‌جای اینکه به آنها گفته شود که «برادرت را نزن» به او توضیح بدهید زمانی که عصبانی است، می‌تواند چه بکند مثلا بنشیند تا آرام شود. همچنین می‌توانید از او بپرسید: «به‌جای کتک‌زدن برادرت چه کار دیگه‌ای می‌تونستی انجام بدی؟» با این کار به کودک کمک می‌کنید تا راهکارهایی را که درکنار‌آمدن با خشم مفید است، تشخیص دهد.

عواقب عصبانیت کودکان را به آنها نشان دهید

عواقب عصبانیت کودکان را به آنها نشان دهید

زمانی‌که کودک قوانین عصبانیت را زیر پا می‌گذارد، او را با عواقب رفتارش مواجه کنید مثلا می‌توانید او از موقعیت خارج کنید یا او را از برخی امتیازات محروم‌ کنید یا  از او بخواهید تا اسباب‌بازی هایش را به کودک قربانی دهد تا برای مدتی بازی کند. اگر کنترل عصبانیت کودکان از کنترل خارج باشد، یا مشکل او افزایش پیدا کند، باید از کمک حرفه‌ای بهره گرفت. یک مشاور با تجربه می‌تواند برای برنامه‌ریزی درباره‌ی مدیریت رفتار کودک به شما بسیار کمک کند.

 

شما برای کنترل عصبانیت کودکان خود چه می‌کنید؟ حتما اگر نظر یا تجربه‌ای در این زمینه دارید زیر همین پست با والدین دیگر به اشتراک بگذارید.

کودک با ادب را می‌توان از رفتار مودبانه اش شناخت

چگونه کودک با ادب تربیت کنیم؟

داشتن یک کودک با ادب از خواسته های هر پدر و مادری است. شاید بتوان گفت که اصلی ترین کاری که والدین باید برای تربیت فرزندشان انجام دهند آموختن ادب و نزاکت به وی است. روش هایی وجود دارد که شما می‌توانید یک کودک با ادب تحویل جامعه دهید. در ادامه به برخی از روش‌های آموختن و الگوسازی ادب و نزاکت به کودکان می‌پردازم.

۱) برای کودک خود الگویی با ادب باشید

یکی از مهمترین نقشهای والدین در تربیت فرزندان، نقش الگویی آنان است. برای ایفای این نقش، باید اهل عمل به آنچه از یک کودک با ادب انتظار داریم باشیم. زیرا کودکان ممکن است توجه چندانی به تذکرات والدین خود نداشته باشند اما به رفتار و عملکردی که از آنها می‌بینند، عمل می‌کنند. چرا که در رویارویی با بسیاری از موقعیت‌ها آنها تجربه‌ای ندارند و آنچه را که در آن موقعیت‌ها از والدین خود می‌بینند به عنوان شیوه‌ی رفتاری خود انتخاب می‌کنند. اگر والدین در آن موقعیت‌ها مودبانه عمل کنند، کودک با ادب می‌شود.

۲) احساسات خود را برای کودک بیان کنید

احساسات خود را به کودک بیاموزید

بیان احساسات برای کودکان به آنها می‌آموزد تا احساسات خودشان و دیگران را بهتر درک کنند. برای این منظور آنها را تشویق کنید تا به بچه‌هایی که در زمین بازی یا مدرسه تنها هستند و شاید کمی نیاز به محبت و هم‌نشینی دارند، توجه کنند. به آنها کمک کنید تا علائم احساسی را در دیگران ببینند و تشخیص دهند. مثلا حالت های مختلف چهره، که براساس تغییر احساس رخ میدهد را باهم تمرین کنید. با این کار می‌توانید به فرزندانتان بیاموزید که دیگران و احساسات‌شان به اندازه احساسات خود آنها اهمیت دارند و باید به دیگران هم توجه داشت.

۳) قاطع اما مهربان باشید

 

یکی از مهمترین عملکردهای والدین در روش های تربیتی، قاطع بودن است، البته قاطعیت به دور از خشونت. چرا که خشونت شما را از داشتن یک کودک با شخصیت و با ادب ‌دور می‌سازد. پس قاطع اما مهربان باشید، کاری که چندان هم ساده نیست اما از شما ساخته است. مثلا اگر کودکتان هنگام درخواست خود گریه می‌کند یا داد می‌زند، شما به آرامی به کودک خود بگویید که اگر کسی این‌گونه از شما درخواستی کند به درخواستش توجه نمی‌کنید. سپس خودتان را مشغول کاری کنید تا وقتی که کودک آرام شود.

قاطع اما مهربان باشید تا یک کودک با ادب داشته باشید

در این وضعیت دو حالت ممکن است به وجود آید. حالت اول اینکه کودک همچنان از شیوه‌ی غلط خود برای درخواستش استفاده کند. در این حالت شما همچنان به درخواستش توجه نمی‌کنید. در حالت دوم کودک شیوه درخواست خود را تغییر داده و از روشی دیگر برای درخواستش استفاده می‌کند. اگر این شیوه درخواست مورد تایید شماست، به درخواستش توجه می‌کنید. اگر درخواستش را پذیرفتید به آن عمل کنید و اگر درخواستش را نمی‌پذیرید علت آن را مهربانانه برایش توضیح دهید.

۴) آموزش صبر به کودکان کلید تربیت کودک با ادب

انتظار و صبر کردن اصولا کار چندان خوشایندی برای ما بزرگسالان نیست چه برسد به کودکان. اما واقعیت این است که در زندگی باید صبر کردن را بیاموزیم. بنابراین اگر دوست دارید که فرزندتان در آینده و زمان کودکی خود، ایام شاد و موفقی داشته باشد حتما صبور بودن را به او یاد بدهید. مثلا، برای شکل‌دهی به ویژگی صبور بودن در فرزندتان، هر چیزی را سریعا در اختیارش قرار ندهید. منظور تعلل در تامین نیازهای او نیست بلکه برای خواسته‌های فرعی‌اش کمی صبر کنید. هر چیزی را که خواست سریعا در اختیارش نگذارید و اجازه بدهید که ارزش تحقق هر خواسته‌ای را به خوبی درک کند.

برای داشتن یک کودک با ادب صبر کردن را با پرورش گل به او بیاموزید

نکته مهم دیگر این است که کودک شما بداند نام احساسی که در هنگام انتظار کشیدن به او دست می‌دهد صبر است و صبرکردن و صبور بودن چه نتایج خوبی در زندگی به دست می‌آورد. برای تقویت صبر در فرزندتان و داشتن یک کودک با ادب و خوش‌رفتار، تکنیک‌های جالبی وجود دارد مانند انجام بازی هایی که نیاز به صبر دارند، خرید از نانوایی با فرزندتان، یا گل‌کاری و پرورش گل و گیاه. مثلا گلدانی با کمک فرزندتان پرورش بدهید و به او نشان دهید که برای دیدن گل زیبای درون گلدانش نیاز به صبر و انتظار کشیدن دارد.

۵) فریاد نکشید تا کودک با ادب داشته باشید

برای داشتن یک کودک با ادب هیچگاه سر او فریاد نزنید

یکی از بدترین شیوه های رفتاری فریاد زدن است. فریاد زدن در هیچ موقعیتی ، نتیجه مطلوبی به بار نمی آورد، به خصوص زمانی که مخاطب شما یک کودک یا حتی یک نوجوان باشد. تنها تاثیر فریاد کشیدن این است که در آن لحظه کودک می‌ترسد و شاید سکوت کند یا به اجبار خواسته شما را انجام دهد اما اندکی بعد کودک همه چیز را فراموش می کند. اما او می‌ آموزد که خودش هم در مواقع ضروری می‌تواند فریاد بکشد و به این ترتیب به خواسته‌اش برسد. پس هنگامی که عصبانی هستیم خودمان را کنترل کنیم تا کودکمان این رفتار را بیاموزد.

۶) با کودک خود مودبانه صحبت کنید

اگر با کودک‌تان مودبانه صحبت کنید او نیز می‌تواند رفتار خوب خود را از طریق ادب و احترام گذاشتن به دیگران نشان دهد. از‌‌ همان زمان که او توانست از طریق کلامی ارتباط برقرار کند، می‌تواند «بفرمایید» و «متشکرم» را نیز یاد بگیرد. به او توضیح دهید که زمانی که با ادب است دوست دارید به او کمک کنید، اما زمانی که دستور می‌دهد دوست ندارید. از او بخواهید درخواست‌های خود را محترمانه و بدون ترس بیان کند و برای انجام این درخواست‌ها، از دیگران طلبی ندارد. البته دوباره تکرار می‌کنم، نقش الگویی والدین و این که خود‌تان رفتاری مودبانه و محترمانه داشته باشید، بسیار مؤثر‌ واقع خواهد شد.

 

شما برای تربیت کودک با ادب از چه شیوه‌ای استفاده می‌کنید؟ حتما اگر نظر یا تجربه‌ای در این زمینه دارید زیر همین پست با والدین دیگر به اشتراک بگذارید.

روش های افزایش اعتماد به نفس کودکان

۶ نکته برای افزایش اعتماد به نفس کودکان

اعتماد به نفس کودکان با روشهای صحیح تربیتی می‌تواند افزایش یابد. اگر چه زمینه های محیطی و وراثتی نیز در افزایش یا کاهش میزان اعتماد به نفس کودکان موثرند اما تاثیرگذارترین مورد روشهای صحیح تربیتی هستند. با روشهایی که در ادامه به آنها خواهم پرداخت، به راحتی می‌توان اعتماد به نفس کودکان را افزایش داد.

۱) برای افزایش اعتماد به نفس کودکان به آنها مسئولیت دهید

پیشرفت فرزند نوپای شما در مسیر زندگی وابسته به این است که به موجودی مستقل تبدیل شود. پس زمانی که از لحاظ رشدی به مرحله‌ای رسید که توانست اسباب‌بازی‌هایش را در سر جای خود قرار دهد، بشقابش را از روی میز غذا بردارد و ببرد و خودش لباس یا جورابش را بپوشد، بگذارید این کارها را خودش انجام دهد. سپردن مسئولیت به بچه‌ها باعث افزایش اعتماد به نفس کودکان و سلامت روانی آنها می‌گردد.

وقتی به کودک خود مسئولیت دهید اعتماد به نفس کودکان افزایش می‌یابد

والدینی که همواره خودشان تمامی کارهای فرزند خویش را انجام می‌دهند در آینده با آسیب‌هایی مانند پرتوقع شدن کودکان و زیاده‌خواهی آنان مواجه خواهند شد. معمولا در دوره نوجوانی این آسیبها شدیدتر می‌شود چون با افزایش سن کودکان توقعات آنها نیز افزایش می‌یابد.

۲) به خاطر داشته باشید که تربیت معادل با تنبیه نیست

عده‌ای از والدین معنای دو واژه تربیت و تنبیه را یکسان می‌دانند. در اینجا باید به سه نکته توجه کنیم. اول آنکه منظور از تنبیه هرگز، تنبیه بدنی نیست. دوم آنکه درست است که گاهی اوقات ممکن است در روشهای تربیتی از تنبیه استفاده شود، اما معنای تنبیه فقط اعمال محدویت‌ برای مدت معینی است. در واقع اعمال محدودیت‌ها و قوانین به معنای آموزش کودک برای نحوه‌ی رفتارش در محیط و نوعی کمک به او است تا انسانی شایسته و باملاحظه گردد و به خودکنترلی دست یابد. سوم آنکه یادمان باشد که تنبیه کردن تنها روش تربیت نیست و به جای آن می‌توان از سایر روش‌های تربیتی مانند تشویق و ترغیب کردن، الگو بودن، گفتگوی مستقیم با کودک، گفتگوی غیرمستقیم در قالب داستان و … استفاده کرد.

۳) سعی نکنید همه مسائل را خودتان کنید

زمانی که کودکتان با ناکامی‌های کوچک مواجه می‌شود، بدون اینکه بلافاصله وارد عمل شوید تا نجاتش دهید، به او سرسخت بودن و اتکای به خود را بیاموزید. یعنی اجازه دهید تا ابتدا خودش تلاش کند تا مساله را حل کند، اگر نتوانست باز هم صبر کنید تا دوباره تلاش کند. اگر پس از چند بار تلاش همچنان ناکام ماند و خطری او را تهدید می‌کرد آنگاه می‌توانید به او کمک کنید.

برای افزایش اعتماد به نفس کودکان سعی نکنید همه مسائل را خودتان کنید

والدینی که برای حل مشکلات کودکان خود سریع اقدام می‌کنند، در حقیقت قدرت واکنش صحیح را از کودکان خود گرفته و آسیب دیگری که با آن روبرو خواهند شد، وابستگی بیش از حد آنها به والدین است. اگر کودکان تا حد امکان خودشان مسائل‌شان را حل کنند قدرت تصمیم‌گیری در آنها تقویت شده و اعتماد به نفس کودکان افزایش می‌یابد.

۴) از تذکر زیاد خودداری کنید

کودکان نمی‌توانند تعداد زیادی قاعده و قانون را هضم کنند و در مواجهه با قوانین بی‌شمار، بی‌علاقه و بی‌توجه می‌شوند. در چنین شرایطی آنها احساس می‌کنند که هرگز نمی‌توانند قوانین والدین خود را رعایت کنند یا نظر آنها را جلب نمایند و این مساله باعث کاهش اعتماد به نفس کودکان می‌گردد. همچنین تذکر زیاد باعث می‌شود تا اعتبار کلام والدین نزد کودکان کاهش یافته و دیگر کودکان توجهی را که باید نسبت به صحبت‌ها و تذکرات داشته باشند، نخواهند داشت. بنابراین بحث درباره‌ی مسائل پیشِ پاافتاده‌ای مثل انتخاب لباس‌شان یا حرف‌ بدی که در موقعیت خاصی از دهان‌شان بیرون آمده است را فراموش کنید. تمرکز خود را بر قانون‌های واقعا مهمی مثل ممنوعیت برخورد فیزیکی با دیگران، گفتار گستاخانه یا دروغ گفتن بگذارید.

۵) بازتاب مثبتی به کودکان نشان دهید

برداشت از خود در کودکان به ویژه در دوره‌ی پیش از مدرسه تا حد بسیاری به بازتابی که از پدر و مادرشان می‌گیرند و به عبارتی برداشت پدر و مادر از آنها بستگی دارد. آیا به کودکتان نشان می‌دهید که از بودن با او خوشحالید؟ که نظر و خواسته‌ی او برای‌تان مهم است؟ که از رفتار او خشنود هستید؟

دادن بازتاب مثبت به کودکان باعث افزایش اعتماد به نفس در کودکان می‌شود.

 والدینی که به کودکان خود بازتاب مثبت نشان می‌دهند، باعث بالارفتن حس شایستگی و احساس شخصیت در آنها شده و در نتیجه اعتماد به نفس کودکان خود را افزایش می‌دهند. همچنین او از شما انتظار دارد که رفتارهای ناخوشایندش را به او گوشزد کنید و این همان ادب و انضباط است. گاهی کافیست مادر جور خاصی به کودکش نگاه کند تا او انجام کاری را که مشغولش بوده متوقف کند. چنین کودکی لبریز از بازتاب مثبت از مادرش است و زمانی که بازتابی منفی از مادر می‌گیرد به سرعت رفتارش را تغییر می‌دهد تا دوباره آن بازتاب مثبت را دریافت و حس خوبش را بازیابی کند.

۶) استعداد و علاقه‌ی کودک‌تان را پرورش دهید

تشویق و تحسین کودکان باعث پرورش استعداد و علایق آنان می‌گردد

برای ایجاد اعتماد به نفس در کودکان استعداد و علاقه‌مندی او را بشناسید و دست‌کم یک مورد را تقویت کنید. اگر کودک‌تان عاشق فوتبال است اما علاقه‌ای به درس ندارد، به او نشان دهید که از فوتبال بازی کردن او لذت می‌برید و هم‌زمان او را تشویق به درس خواندن کنید. با تقویت فوتبال که برداشتی است که او از خودش دارد، اعتماد به نفس او تقویت می‌شود و به تدریج در درس‌هایش پیشرفت می‌کند. یک استعدادِ ویژه‌ی فرزندتان را بشناسید و آن را تقویت کنید، خواهید دید استعدادهای دیگر او هم شکوفا می‌شوند.

 

شما برای افزایش اعتماد به نفس کودکان خود از چه شیوه‌ای استفاده می‌کنید؟ حتما اگر نظر یا تجربه‌ای در این زمینه دارید زیر همین پست با والدین دیگر به اشتراک بگذارید.

بازی های کودکان شامل ۷ بازی ساده برای رشد مهارت‌های ذهنی کودکان است

۷ بازی ساده برای رشد مهارت‌های ذهنی کودکان

بازی های کودکان بسیار متنوع هستند و چون کودکان بیشترین ساعات خود را به بازی و فعالیت می‌پردازند، انتخاب نوع بازی و اسباب‌بازی برای آن‌ها بسیار مهم است. عواملی چون تفاوت‌های فردی، میزان سلامتی، بهره‌ی هوشی، جنسیت و … در انتخاب نوع بازی کودکان دخالت دارند. در مقاله زیر با ما همراه باشید تا با چند نوع بازی آسان و مناسب برای رشد ذهنی کودک آشنا شویم.

۱) لگو بازی و خانه سازی

یکی از بازی های کودکان که به رشد توانایی های ذهنی و افزایش قدرت تصور آنها کمک می‌کند لگو بازی یا خانه سازی با چیزهایی شبیه مکعب های کوچک چوبی با پلاستیکی است. این بازی علاوه بر موارد فوق، قدرت تمرکز کودکان را نیز افزایش می‌دهد زیرا آنان باید در چیدن قطعات و همچنین در ساختن کل سازه به تعادل آنچه می‌سازند توجه نمایند تا فرو نریزد.

لگو بازی و خانه سازی از بازی های محبوب کودکان است که باعث رشد مهارت های ذهنی آنان می‌شود

لگو بازی صبر حوصله کودکان را برای رسیدن به نتیجه و شکل نهایی افزایش می‌یابد. همچنین توانایی کودکان در انجام کارهای ظریف بالا رفته و می‌توانند بهتر از دست و انگشتانشان در کارهای مختلف استفاده کنند. حتما این بازی را برای کودکان خود تهیه کنید البته یادتان باشد که اگر فقط شما برای آنها بسازید چندان به پیشرفت مهارت های آنها کمک نکرده‌اید. بنابراین بهتر است کودکان خودشان به تنهایی بازی کنند یا آنکه شما هم آنها را در بازی‌شان همراهی کنید.

۲) خمیر بازی یا ماسه بازی

تقریبا هیچ کودکی پیدا نمی‌شود که از انجام این بازی‌ها لذت نبرد. اغلب کودکان علاقه دارند که با دست‌شان ماده‌ی نرم و قابل‌انعطافی مانند خمیربازی ، خمیر شنی یا ماسه یا را لمس کنند و با آن شکل‌های مختلفی بسازند. خمیر یا ماسه تأثیر چشمگیری در تقویت مهارت حرکتی کودک دارد. همچنین برای کودکانی که مچ دست یا سرانگشتان ضعیفی دارند، انتخاب مناسبی است تا به تقویت مچ دست و سرانگشتان کمک کند. از همه مهم‌تر، این بازی، مقدمه‌ی مهارت دست‌گرفتن قاشق و کنترل آن و در سنین بالاتر، مداد دست گرفتن توسط کودک است. علاوه‌بر‌ اینها تخلیه‌ی هیجانی خوبی در این بازی نهفته است. پس توصیه‌ی ما به والدین این است که جلوی این گرایش کودک را نگیرند و با فراهم کردن شرایط بدون نگرانی از کثیف‌شدن کودک یا محیط اطراف به او اجازه دهند تا این بازی را با خیال راحت انجام دهد.

۳) آب‌بازی از جذاب‌ترین بازی های کودکان

یعضی از بازی ها مثل آب بازی می‌تواند در یک تشت توسط کودکان انجام می شود

بازی با آب یکی از بهترین و لذت‌بخش‌ترین بازی های کودکان است. کودکی که با آب بازی می‌کند، درحالِ یادگیری و درک مفاهیم گرما و سرما، جاری‌شدن و فرورفتن در زمین است. همچنین آب‌بازی باعث رفع و کنترل عصبانیت‌ در کودکان می‌شود؛ به‌طوری‌که به‌وسیله‌ی آن از ناراحتی‌ها، تنش‌ها و فشارها رها می‌شوند و کودک احساس آرامش می‌کند. به‌دلیلِ علاقه‌ی کودکان به آب‌بازی می‌توانیم خیلی از مفاهیم را از این طریق به آنها یاد بدهیم و موجبات رشد مهارت‌ها و توانایی‌های لازم را که در زیر به آنها اشاره شده، برای‌شان فراهم کنیم:

  • رشد شناختی
  • رشد اجتماعی کودک
  • رشد فهم و درک لغات جدید
  • رشد ابتکار و پرورش خلاقیت کودکان

۴) لی لی کردن

این بازی محبوب بچه‌های قدیم است که با توجه به فضای بازی که در حیاط منزل یا کوچه‌ها در اختیار داشتند، با کمک گچ و یک تکه سنگ یا چوب، ساعت‌ها با این بازی ساده مشغول بودند. در گذشته لی لی کردن به عنوان یکی از بازی های کودکان که بسیار سرگرم کننده است، مطرح بود. اما امروزه، با توجه به زندگیِ آپارتمان‌نشینی، نوعی از این بازی نیز به بازار آمده که همان طرح بازی روی پارچه‌ای طراحی شده تا کودکانی که دیگر به گچ و سنگ و حیاط دسترسی ندارند، بتوانند در خانه این بازی را انجام دهند.

برخی از بازی ها مثل لی لی کردن به توانایی های حرکتی و ذهنی بچه‌ها کمک می‌کند

این بازی به‌دلیل چهارچوب و قوانینی که دارد، باعث افزایش تمرکز و بالارفتن مهارت‌های حرکتی و ذهنی کودک می‌شود. تابستان فصل خوبی است که فرزندان‌تان را به پارک ببرید و در فضایی باز و گسترده این بازی را با او انجام دهید. می‌توانید برای جذاب‌تر شدن بازی با کودکان اقوام نزدیک یا همسایه‌تان به پارک رفته و تعداد نفرات بازی را بیشتر کنید. اگر این مورد امکان پذیر نیست، می‌توانید سایر کودکانی را که در پارک بوده و هم سن و سال کودک شما هستند به بازی دعوت کنید.

۵) حباب‌سازی

برخی از بازی های کودکان مثل حباب بازی قدرت تمرکز ذهنی و جسمی کودکان را افزایش می‌دهد

این بازی یکی از بازی‌های موردعلاقه‌‌ی همه‌ی کودکان در هر سنی‌ است. حتی بزرگ‌سالان هم مشتاقانه این بازی را انجام می‌دهند و کودکان را همراهی می‌کنند. حالا که در فصل تابستان هستیم، می‌توانیم در مکان‌های سر باز مثل پارک و حیاط این بازی را با کودک‌مان انجام دهیم. بازی «حباب‌سازی» برای بالا بردن تمرکز کودکان و افزایش توجه آنها مناسب است؛ به‌ویژه برای کودکانی که مبتلا به نقص توجه و اختلال خواندن هستند.

۶) اسم فامیل

اسم فامیل هم یکی از بازی‌ های کودکان است که به تقویت تمرکز کودکان، رشد و افزایش دایره لغات مخصوصا در کودکانی‌ که تازه خواندن و نوشتن یاد گرفته‌اند، کمک می‌کند. این بازی است که با قلم و کاغذ انجام می‌شود. شرکت‌کنندگان، پس از توافق، روی یکی از حروف الفبا، نام موضوعات مختلفی که با آن حروف الفبا آغاز می‌شود را روی کاغذ می‌نویسند و هرکس زودتر همهٔ خانه‌ها را پر کند، با اعلام او دیگر شرکت‌کنندگان نیز از نوشتن دست می‌کشند و امتیازشماری آغاز می‌شود.

نوع دیگر بازی اسم فامیل به این صورت است که یکی از والدین یا کودک به‌طور یک‌درمیان اسامی را به‌دنبال هم بنویسند. به این نحو که حرف اول هر اسم از حرف آخر اسم قبلی استفاده کرده باشد. مثلا احمد، دارا، ابراهیم، مانی، یاسمن و… سپس می‌توان این بازی را روی اسامی حیوانات و میوه‌ها و… انجام داد.

۷) نقطه بازی

نقطه بازی یکی از بازی های کودکان است که بسیار آسان ولی جالب است

نقطه‌بازی یکی دیگر از بازی های کودکان است که به شکل سنّتی با شرکت حداقل دو بازیکن، روی کاغذ انجام می‌شود. امروزه شکل‌های رایانه‌ای و آنلاین این بازی هم ساخته شده‌است. کافی‌ست چندین نقطه با فاصله‌ی نه‌چندان زیاد، روی یک کاغذ بکشید. بازیکنان این بازی باید حداقل دو نفر باشند و در هر نوبت، فرد باید با یک خط دو نقطه را به هم وصل کند که با وصل کردن نقطه‌ها مربعی تشکیل می‌شود. برنده کسی‌ است که مربع‌های بیشتری کشیده باشد. این بازی که از قدیم تا به امروز رواج داشته، موجب افزایش تمرکز و توجه در کودکان و نیز یادگیری رعایت نوبت در آنها می‌شود که از این طریق می‌توانند تکانه‌های آنی خود را کنترل کنند.

 

شما برای رشد مهارت‌های ذهنی کودکان خود از چه بازی هایی استفاده می‌کنید؟ حتما اگر نظر یا تجربه‌ای در این زمینه دارید زیر همین پست با والدین دیگر به اشتراک بگذارید.